Gebelikte ultrasonun gereği ve önemi artık tartışma konusu olmaktan çıkmıştır.
Ultrason yaygın kullanıma girmeden önce gebelik muayenesi elle karın büyüklüğünün ölçülmesi şeklinde yapılırdı.Ultrason yaklaşık 30 yıl öncesine dayanıyor.Ultrason yardımıyla gebeliğin erken tespiti,dış gebeliğin ekarte edilmesi,erken dönemde kalp atımının varlığı,çoğul gebelik olup olmadığı,anomali taraması,plasentaya ait patoloji olup olmadığı,ilerleyen aylarda gelişmesinin takibi,iyilik halinin değerlendirilmesi ile gebelikler sağlıklı bir şekilde izlenmektedir.Ultrasonun varlığından önce tüm bunlar zamanında saptanamadığından istenmeyen olumsuzluklarla karşılaşılabiliyordu.
 

Önce	Sonra

Peki ultrason nedir? Yapılmalımıdır? Ne sıklıkta yapılmalıdır? Zararı varmıdır?

Ultrason bir prob yardımıyla ses dalgalarının bebeğe yollanması ve bu dalgaların ulaştığı doku tarafından yansıtılması sonucunun ve sonucun cihazda görüntüye dönüşümüdür. Röntgen ışını kullanılmadığından bebek açısından teratojenik etkisi yoktur.Yaklaşık 20 yıldır yapılan araştırmalarda bebek için zararlı bir etkisi saptanmamıştır. Artık yaygın olarak muayenehanelerde bulunmakta ve gebelik muayenesinin bir parçası olarak görülmektedir.Bu nedenle aylık gebelik takipleri ultrason ile tamamlanmaktadır.Her ay ultrason muayenesi şart olmadığı gibi,yapılmasının da bir zararı olmaz.
Özellikle gerekli olduğu dönemler:
_ 5-6. haftalarda erken gebeliğin ve fetal kalp atımının tespiti
_11-14. haftalarda ense kalınlığının ölçülerek bazı anomalilerin ekarte edilmesi
_ 18-20. haftalarda fetal anomali taraması,riskli gebeliklerin saptanması
_ 30-32. haftalarda fetal gelişmenin ve fetal iyilik halinin değerlendirilmesi
 

12.Hafta	20.Hafta	25.hafta	32.Hafta	38.Hafta

4 Boyutlu ultrason nedir?

Günümüzde yeni kullanıma giren 4 boyutlu ultrason ise daha gelişmiş bir teknoloji ürünüdür.Yine ses dalgalarının bir prob yardımıyla bebeğe yollanması ve yansıyan dalgaların cihazda görüntüye dönüşümü esas alınmıştır.Daha önceki 3 boyutlu ultrasondan farkı baktığımız anda bebek o anda ne yapıyorsa hareketlerini görebilmemiz Bu yeni teknoloji ile çok daha hızlı görüntü alınabilmekte ve bunun sonucunda bebeği hareketli olarak izlemek CD ye kayıt etmek mümkün.Bebeğin parmağını emmesi , esnemesi, esnerken ağzını kapatması ,ayak parmağını emmeye çalışması, gülümsemesi ,kaşlarını çatması,gözünü açması,izleyen anne baba ile bebek arasında farklı bir iletişimin başlangıcı oluyor.Anne baba bebeklerini sanki doğmuş ve onu büyütüyormuş gibi hissetmeye başlıyor.
Görüntüler fotoğrafa yakın netlikte alındığından bazı yüzeysel anomalilerin tespiti daha kolaylaşmaktadır. Özellikle dudak damak yarığı,spina bifida,parmak anomalileri gibi..
Bebeğin hareketlerinin izlenmesi keyifli olduğu kadar aynı zamanda birer ipucu olabilr.Yapılacak çalışmalarla hareketleri ile fetal iyilik halinin değerlendirilmesi söz konusu olabilir.
Aylarca süren biraz yorucu,biraz sabırsız geçen gebelik dönemi 4 boyutlu ultrason yardımıyla daha keyifli bir sürece dönüşebiliyor. Bebeğin dünyaya gelmeden önce görülebilmesinin , izlenebilmesinin anne baba üzerindeki etkisi gerçekten görülmeye değer..