-Günlük Hayat
-Beslenme
-Egzersiz
-Bulantı-kusma mide yanması
-Yolculuk
-Sigara-Alkol
-Radyasyon-İlaç kullanımı


GÜNLÜK HAYAT



Gebelik bir hastalık değildir.Sağlıklı bir vücudun doğal ve fizyolojik bir fonksiyonudur.Abartılı olmadığı takdirde hiçbir aktivitenin ve besinin olumsuz etkisi yoktur.
Ancak çoğul gebelik,hipertansiyon erken doğum gibi yüksek riskli gebeliklerde aktivite kısıtlaması gerekir.

 

BESLENME

Gebelikte beslenme diğer zamanlardaki beslenmeden çok önemlidir.Çünkü bebeğin tek besin kaynağı annesidir.Gebelik süresince beslenme alışkanlıklarının tamamen değiştirilmesi gerekmez.Tek yapılacak dengeli ve çeşitli beslenme tarzına önem vermektir.
Tüm gebelik süresince uygun kiloda gebe kalındığında kilo artışı 9-12 kg kadardır. Bu artışın 1 kg ı ilk üç ayda olur. Sonraki aylarda ayda 1- 1,5 kg artış normal sayılır.Fazla kilo artışı, anneye gebelik süresince fazla ağırlık taşımasına yol açar.
Genel olarak gebelikte protein ve sebze meyvadan zengin beslenme esastır. Karbonhidrat ve yağların çok tüketilmesi sakıncalıdır.
Özellikle alınması gereken temel elementler:

Kalsiyum:
Bebeğin diş ve kemik gelişmesi için gereklidir.Gebelikte Ca ihtiyacı normalim iki katıdır.(1000-1200mg). Peynir,süt,yoğurt,yeşil yapraklı sebzelerden sağlanır.

Demir:
Gebelik süresince kan volümü artacağı için günde 30- 60 mg elementer demir ek olarak alınmalıdır.Eğer yeterince alınmazsa kansızlık gelişerek önce anneyi ileri boyutta olursa bebeği etkiler.Demir eksikliği sonucunda yorgunluk hissi dikkat güçlüğü,ciltte solukluk,çarpıntı hissi aşırı uyku isteği gibi belirtiler olur.
Fe açısından zengin besinler; etler,karaciğer,yumurta sarısı,yulaf,ton balığı vb.

Folik Asit
Bebeğin merkezi sinir sisteminin gelişmesi ve kan yapımı için özellikle ilk trimestrde folik asit gereklidir.Gebelikte normalden fazlasına ihtiyaç duyulacağı için dışarıdan desteklenmelidir.Fazlası zaten suda eridiği için böbrekler yoluyla atılır.Et,karaciğer,yumurta sarısı, havuç,tüm yeşil sebzeler,kayısı ve tahıllarda bulunur.Yeşil sebzelerdeki folik asit pişme ile azalacağından mümkünse çiğ yada az haşlanarak yenmelidir.


Magnezyum
Turunçgiller,incir,fındık,ceviz,elma koyu yeşil sebzeler ve tahıllarda bulunur.
Gebelikte gereksinim artsa da bu diyetle karşılanabilir.Diyete magnezyum eklenmesi
gebelik hipertansiyonu,erken doğum tehditlerinde gerekebilir.

Sodyum
Tuzun fazla alınması,yatkın kişilerde gebelik hipertansiyonu arttırabileceği nedeniyle sakıncalıdır.Bu kesin bir tuz kısıtlaması ile değil, fazladan eklenen tuzun kaldırılması,tuzdan zengin hazır gıdalardan uzak durulması ile sağlanır.

C Vitamini
Demirin emilmesini kolaylaştırır,vücudun direncini arttırır.Taze meyve ve sebzelerde bulunur. Vücutta depolanmadığı için her gün belli bir miktarda alınmalıdır. Lahana,greyfurt,domates,lahana, portakal,kırmızı ve yeşil biber C vitamini açısından zengin besinlerdir.

Sıvılar
Böbrekleri çalıştırmak,kabızlığı önlemek için bolca sıvı alınması gereklidir.En iyi içecek sudur.Çay,kahve,kakao gibi içecekler uyarıcı olduğundan gebelikte fazla tüketilmemelidir.Meşrubat,hazır meyve suları,kola,asitli içecekler, çok şeker içerdikleri için,bununda fazla kilo alımına neden olabileceğinden tercih edilmelidir.

Örnek bir günlük yemek listesi:

Sabah Kahvaltısı

1su bardağı süt
1dilim beyaz peynir
1 yumurta
1-2 dilim ekmek
Domates,salatalık
2-3 zeytin

11:00 Bir porsiyon meyve

Öğle Yemeği

1porsiyon et
1 porsiyon sebze
Salata
1 dilim ekmek

İkindi Kahvaltısı:
1 bardak süt - 1-2 kraker

Akşam Yemeği

1 porsiyon et veya balık
1 porsiyon sebze
1 dilim ekmek
Salata

22:00 Bir porsiyon meyve

BULANTI-KUSMA

İlk 3 ay sıktır. Duygusal faktörler daha artmasına neden olur.
Sık sık ve az miktarlarda ve daha ziyade kuru yiyecekler yenmesinde fayda vardır. Kokulara karşı hassas olunacağından mutfağa girilmemesi,hazır masaya oturulması önerilir.İleri derecede kusmalarda ilaç tedavisi, hatta hastaneye yatırılarak izlenmesi gerekebilir.

YOLCULUK

Normal şartlarda tüm yolculuk şekilleri gebeliğe ek risk getirmemektedir.
Gebelikte venöz dolaşımı yavaşladığından uzun yolculuklarda uzun süre oturmaktan sakınılmalıdır. Uçak yolculuğunun sakıncası yoktur.


VARİSLER

Venöz basıncının artması neden olur.Genetik olarak damar cidarının yetersizliği kolaylaştırıcı faktördür.
Aynı mekanizma sonucunda hemoroid de oluşur.Varisler için özel gebe varis çorapları mevcuttur.Sabah kalkmadan giyinip gece yatarken çıkarılmalıdır.Otururken ayakları sarkıtmaktan kaçınılmalıdır.Hemoroidler için barsak alışkanlıklarını düzenlemek, bol su içmek,lifli gıdalardan zengin beslenmek gerekir. Lüzum halinde ilgili oxül ve pomadlar kullanılabilir

VAGİNAL YAKINMALAR VE CİNSEL İLİŞKİ

Artmış venöz basıncı nedeniyle vagende ödem oluşur,pit yükselir. Vaginal direnç düşer ve sıklıkla mantar enfeksiyonları görülebilir.Antimikotik ovüller kullanılabilir.
Cinsel ilişkiye gelince son 4-6 haftaya kadar sakıncası yoktur.Erken doğum tehdidi,düşük tehdidi, erken membran rüptürü durumlarında tabi ki sakıncalıdır.

BARSAK YAKINMALARI

Gebelikte hormonal faktörlere bağlı olarak barsak hareketleri azalır. Meteorizm ve kabızlık sık rastlanır.Bu nedenle kepekli ekmek hububat,meyve, çiğ ve pişmiş sebzeler lif açısından zengin olduğundan fazla tüketilmelidir.Bol su içmenin de önemi büyüktür.

MİDE YANMALARI

Özellikle mide yanmaları sıktır.Gebeliğin son dönemlerinde görülür.
Az ve sık yemek yemek hiperasidite yapmayacak gıdalar almak,yemekten hemen sonra uzanılmamalıdır. Lüzum halinde kullanılan antioksitlerin bebek için zararı yoktur.

ÜRİNER PROBLEMLERİ

Sık idrara gitme en erken belirtidir. Asemptomatik bakteri bulunabilir.
Bol su içmek önemlidir.

SİGARA-ALKOL



Günde 5'den fazla sigara içimi ile düşük doğum tartılı bebek,erken doğum,erken su kesesi açılması,plesanta ayrılması arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur.Sigara kollogen yapımında önemli rol oynayan C vitaminini tahrip ederek bütün bunlara sebep olabilir.Günde 5'den fazla sigara içen annelerin bebeklerinde ileri yaşlarda boy ,kilo ve nörolojik gelişim açısından farklılıklar bulunmuştur.Alkole gelince özel günlerde 1 kadeh şarap veya benzeri alkol alımının bir sakıncası yoktur.

RADYASYON

Gebelikte sanılanın aksine zararlı radyasyon dozuna ulaşmak çok zordur.