|
-Günlük Hayat
-Beslenme
-Egzersiz
-Bulantı-kusma mide yanması
-Yolculuk
-Sigara-Alkol
-Radyasyon-İlaç kullanımı
GÜNLÜK HAYAT

Gebelik bir hastalık değildir.Sağlıklı bir vücudun doğal ve fizyolojik
bir fonksiyonudur.Abartılı olmadığı takdirde hiçbir aktivitenin ve
besinin olumsuz etkisi yoktur.
Ancak çoğul gebelik,hipertansiyon erken doğum gibi yüksek riskli
gebeliklerde aktivite kısıtlaması gerekir.
BESLENME
Gebelikte beslenme diğer zamanlardaki beslenmeden çok önemlidir.Çünkü
bebeğin tek besin kaynağı annesidir.Gebelik süresince beslenme
alışkanlıklarının tamamen değiştirilmesi gerekmez.Tek yapılacak dengeli
ve çeşitli beslenme tarzına önem vermektir.
Tüm gebelik süresince uygun kiloda gebe kalındığında kilo artışı 9-12 kg
kadardır. Bu artışın 1 kg ı ilk üç ayda olur. Sonraki aylarda ayda 1-
1,5 kg artış normal sayılır.Fazla kilo artışı, anneye gebelik süresince
fazla ağırlık taşımasına yol açar.
Genel olarak gebelikte protein ve sebze meyvadan zengin beslenme
esastır. Karbonhidrat ve yağların çok tüketilmesi sakıncalıdır.
Özellikle alınması gereken temel elementler:
Kalsiyum:
Bebeğin diş ve kemik gelişmesi için gereklidir.Gebelikte Ca ihtiyacı
normalim iki katıdır.(1000-1200mg). Peynir,süt,yoğurt,yeşil yapraklı
sebzelerden sağlanır.
Demir:
Gebelik süresince kan volümü artacağı için günde 30- 60 mg elementer
demir ek olarak alınmalıdır.Eğer yeterince alınmazsa kansızlık gelişerek
önce anneyi ileri boyutta olursa bebeği etkiler.Demir eksikliği
sonucunda yorgunluk hissi dikkat güçlüğü,ciltte solukluk,çarpıntı hissi
aşırı uyku isteği gibi belirtiler olur.
Fe açısından zengin besinler; etler,karaciğer,yumurta sarısı,yulaf,ton
balığı vb.
Folik Asit
Bebeğin merkezi sinir sisteminin gelişmesi ve kan yapımı için özellikle
ilk trimestrde folik asit gereklidir.Gebelikte normalden fazlasına
ihtiyaç duyulacağı için dışarıdan desteklenmelidir.Fazlası zaten suda
eridiği için böbrekler yoluyla atılır.Et,karaciğer,yumurta sarısı,
havuç,tüm yeşil sebzeler,kayısı ve tahıllarda bulunur.Yeşil sebzelerdeki
folik asit pişme ile azalacağından mümkünse çiğ yada az haşlanarak
yenmelidir.
Magnezyum
Turunçgiller,incir,fındık,ceviz,elma koyu yeşil sebzeler ve tahıllarda
bulunur.
Gebelikte gereksinim artsa da bu diyetle karşılanabilir.Diyete magnezyum
eklenmesi
gebelik hipertansiyonu,erken doğum tehditlerinde gerekebilir.
Sodyum
Tuzun fazla alınması,yatkın kişilerde gebelik hipertansiyonu
arttırabileceği nedeniyle sakıncalıdır.Bu kesin bir tuz kısıtlaması ile
değil, fazladan eklenen tuzun kaldırılması,tuzdan zengin hazır
gıdalardan uzak durulması ile sağlanır.
C Vitamini
Demirin emilmesini kolaylaştırır,vücudun direncini arttırır.Taze meyve
ve sebzelerde bulunur. Vücutta depolanmadığı için her gün belli bir
miktarda alınmalıdır. Lahana,greyfurt,domates,lahana, portakal,kırmızı
ve yeşil biber C vitamini açısından zengin besinlerdir.
Sıvılar
Böbrekleri çalıştırmak,kabızlığı önlemek için bolca sıvı alınması
gereklidir.En iyi içecek sudur.Çay,kahve,kakao gibi içecekler uyarıcı
olduğundan gebelikte fazla tüketilmemelidir.Meşrubat,hazır meyve
suları,kola,asitli içecekler, çok şeker içerdikleri için,bununda fazla
kilo alımına neden olabileceğinden tercih edilmelidir.
Örnek bir günlük yemek listesi:
Sabah Kahvaltısı
1su bardağı süt
1dilim beyaz peynir
1 yumurta
1-2 dilim ekmek
Domates,salatalık
2-3 zeytin
11:00 Bir porsiyon meyve
Öğle Yemeği
1porsiyon et
1 porsiyon sebze
Salata
1 dilim ekmek
İkindi Kahvaltısı:
1 bardak süt - 1-2 kraker
Akşam Yemeği
1 porsiyon et veya balık
1 porsiyon sebze
1 dilim ekmek
Salata
22:00 Bir porsiyon meyve
BULANTI-KUSMA
İlk 3 ay sıktır. Duygusal faktörler daha artmasına neden olur.
Sık sık ve az miktarlarda ve daha ziyade kuru yiyecekler yenmesinde
fayda vardır. Kokulara karşı hassas olunacağından mutfağa
girilmemesi,hazır masaya oturulması önerilir.İleri derecede kusmalarda
ilaç tedavisi, hatta hastaneye yatırılarak izlenmesi gerekebilir.
YOLCULUK
Normal
şartlarda tüm yolculuk şekilleri gebeliğe ek risk getirmemektedir.
Gebelikte venöz dolaşımı yavaşladığından uzun yolculuklarda uzun süre
oturmaktan sakınılmalıdır. Uçak yolculuğunun sakıncası yoktur.
VARİSLER
Venöz basıncının artması neden olur.Genetik olarak damar cidarının
yetersizliği kolaylaştırıcı faktördür.
Aynı mekanizma sonucunda hemoroid de oluşur.Varisler için özel gebe
varis çorapları mevcuttur.Sabah kalkmadan giyinip gece yatarken
çıkarılmalıdır.Otururken ayakları sarkıtmaktan kaçınılmalıdır.Hemoroidler
için barsak alışkanlıklarını düzenlemek, bol su içmek,lifli gıdalardan
zengin beslenmek gerekir. Lüzum halinde ilgili oxül ve pomadlar
kullanılabilir
VAGİNAL YAKINMALAR VE CİNSEL İLİŞKİ
Artmış venöz basıncı nedeniyle vagende ödem oluşur,pit yükselir. Vaginal
direnç düşer ve sıklıkla mantar enfeksiyonları görülebilir.Antimikotik
ovüller kullanılabilir.
Cinsel ilişkiye gelince son 4-6 haftaya kadar sakıncası yoktur.Erken
doğum tehdidi,düşük tehdidi, erken membran rüptürü durumlarında tabi ki
sakıncalıdır.
BARSAK YAKINMALARI
Gebelikte hormonal faktörlere bağlı olarak barsak hareketleri azalır.
Meteorizm ve kabızlık sık rastlanır.Bu nedenle kepekli ekmek
hububat,meyve, çiğ ve pişmiş sebzeler lif açısından zengin olduğundan
fazla tüketilmelidir.Bol su içmenin de önemi büyüktür.
MİDE YANMALARI
Özellikle mide yanmaları sıktır.Gebeliğin son dönemlerinde görülür.
Az ve sık yemek yemek hiperasidite yapmayacak gıdalar almak,yemekten
hemen sonra uzanılmamalıdır. Lüzum halinde kullanılan antioksitlerin
bebek için zararı yoktur.
ÜRİNER PROBLEMLERİ
Sık idrara gitme en erken belirtidir. Asemptomatik bakteri bulunabilir.
Bol su içmek önemlidir.
SİGARA-ALKOL
Günde 5'den fazla sigara içimi ile düşük doğum tartılı bebek,erken
doğum,erken su kesesi açılması,plesanta ayrılması arasında anlamlı bir
ilişki bulunmuştur.Sigara kollogen yapımında önemli rol oynayan C
vitaminini tahrip ederek bütün bunlara sebep olabilir.Günde 5'den fazla
sigara içen annelerin bebeklerinde ileri yaşlarda boy ,kilo ve nörolojik
gelişim açısından farklılıklar bulunmuştur.Alkole gelince özel günlerde
1 kadeh şarap veya benzeri alkol alımının bir sakıncası yoktur.
RADYASYON
Gebelikte sanılanın aksine zararlı radyasyon dozuna ulaşmak çok zordur.
|