Polikistik Over Sendromu

 

Yumurtalıklarda yumurtaların normal gelişmelerini tamamlayamamaları ile 6-8 civarında birçok yumurta hücresinin tespih taneleri şeklinde yumurtalık çeperinde dizilmesi ve bunların yaptığı hormonal bozukluklar şeklinde tanımlanabilir.

Normalde her ay yumurtalıklarda hipofizden  salgılanan hormonların etkisiyle 3-4 yumurta gelişmeye başlar. Bunlardan birisi uygun hormonal ortamda gelişmesine devam ederek dominant folikülü oluşturur. Büyümeye devam eder, çatlar ve spermle karşılaşırsa                gebeliği oluşturur. Döllenme olmazsa da  adetle birlikte atılır.

Polikistik over sendromunda muhtemelen uygun hormonal durum olmadığından dominant folikül gelişemez. Dolayısıyla yumurtlama olmaz, adet kanaması olmaz, gelişmeye başlamış olan 3-4 folikül yumurtalıkta birikir ve kistleşir.  Bunlardan salgılanan androjen hormonları da kişide tüylenme, erkek tipi vücut gelişimi şeklinde erkeksi özelliklere neden olur.

PCO gelişiminde çeşitli enzimlerin eksikliği ileri sürülmüştür. Tam olarak aydınlanamamıştır. Genetik yatkınlık önemlidir. İnsüline direnç saptanan kişilerde olma olasılığı fazladır.

 

Klinik belirtiler;

 

-Adet düzensizliği

-Tüylenme

-Cilt bozuklukları

-Kilo alma- Erkek tipi şişmanlık

 

Etyoloji

 

-Hipotalamo hipofizer teori

-Overlerin enzim eksikliği teorisi

-İnsülin direnci teorisi

 

Hipotalamo hipofizer

 

Hipotalamostan  salgılananGNRH artışı, hipofizden LH ın fazla salgılanmasına neden olur. Bu da overdeki teha hücrelerindeki androjen yapımının artışına neden olur. Artan androjenler foliküler olgunlaşmaya engel olur. Foliküler antrezi olur ve over kapsülü kalınlaşır. Artmış

androjenler  perifer yağ dokusunda östrojene dönüşür. Östrojen fazlalığı, hipofizi hipotalamusa karşı daha hassas  hale getirir ve LH yapımı dahada artar. Böylece bir kısır döngü oluşur.

 

Overde Sentez Defekti

 

Overdeki bazı enzim defektlerinden dolayı androjen üretimi artmakta ya da androjenler östrojene dönüşememektedir. Folikül içinde artan androjenler folikül gelişimi önler ve multipl kistler oluşur.

 

İnsülin direnci

 

PCO lu hastaların %50 kadarında insülin direnci ve glikoz metabolizması bozukluğu saptanmıştır.  Overlerde insülin reseptörleri olduğundan hiperinsülinemi overde androjen üretimini arttırır. İnsüline direnç oluşmuş vakalarda kan insülin düzeyi yükselir ve bu da over fonksiyonlarınınbozulmasına yol açar.

.

 

Tanı

 

Klinikle konur. USG görüntüsü tipiktir. Her bir overde 6-9 ile 10-12 folikül mevcuttur.  LH/FSH  à 3/1 veya daha fazladır.

 

-Testesteron

-Androstenodion, SHBG bakılabilir.

-DHEAS

-PRL artmıştır.

-Glikoz toleransı bozulmuştur.

-Açlık insülin düzeyi 25 den fazla ise insüline direnç mevcuttur.

 

 

Tedavi

 

Gebelik istenip istenmediğine göre değişir. Gebelik istenmiyorsa artmış östrojen endometriumu sürekli uyarmasına engel olmak gerekir. Bu da doğum kontrol hapları veya düzenli siklunun ikinci fazında progestan kullanımı ile olur.

Gebelik istenen durumda ise, ovulasyon indüksiyonu yapılır. Klomifen sitrat veya düşük doz gonadotropin indüksiyon bu amaçla kullanılmaktadır.

Klomifen sitrata cevap alınamayan durumlarda dexametazon günde 0,5 mg veya 5mg prednizon verilebilir.